İnsan Hakları Eylem Planı ve Çocuk

İncil’den aldığı “Çocuğunu seven, onu cezalandırdı” ifadesiyle, kendisi şüpheli oldu.
15 Nisan 2021
Cevat Sargın Ve Diğerleri Başvurusu
7 Mayıs 2021
İçersinde çocuklarla ilgili çok fazla planlamanın bulunduğu “İnsan Hakları Eylem Planı”na aşağıdaki linkten ulaşabilirsiniz:

 İNSAN HAKLARI EYLEM PLANININ UYGULANMASI VE İZLENMESİGenel olarak Eylem Planı’nda yer verilen toplam 393 faaliyetin 285’i süreli,108’i ise niteliği gereği sürekli olarak öngörüldü. 285 süreli faaliyetten 1 ay içinde 6, 3 ay içinde 40, 6 ay içinde 84, 1 yıl içinde 131, 2 yıl içinde ise 24’ünün gerçekleşmesi hedefleniyor. Böylece Eylem Planında öngörülen süreli faaliyetlerin yüzde 90’ından fazlasının 1 yıl içinde uygulamaya geçmesi amaçlanıyor.

 

1 AY İÇİNDE GERÇEKLEŞTİRİLMESİ ÖNGÖRÜLEN FAALİYETLER

  • Kapalı ceza infaz kurumlarındaki çocukların ziyaretçileri ile tüm görüşmeleri “açık görüş” şeklinde yapılacak.
  • Çocuk hükümlülere “aile görüşü” imkanı gelecek.
  • Adli yardıma başvuru formları oluşturulması ve e-Devlet üzerinden başvuru imkanı sağlanacak.
  • Hükümlü ve tutukluların, ziyaret listesinde yer alan kişileri değiştirebilme imkanı verilecek.
  • Engelli hükümlü/tutukluların ziyaretlerini bir refakatçi eşliğinde ya da açık görüş şeklinde yapabilme imkanı tanınacak.
  • Hükümlü/tutuklu anneleriyle birlikte kalan 0-6 yaş grubu çocukların, yakınlarına ve annesine açık görüş sırasında teslimi sağlanacak.

 

3 AY İÇİNDE GERÇEKLEŞTİRİLMESİ ÖNGÖRÜLEN BAZI FAALİYETLER

  • Sulh ceza hâkimliği kararlarına dikey itiraz usulü getirilecek.
  • Katalog suçların kapsamı daraltılacak.
  • Katalog suçlar bakımından somut delile dayanma şartı getirilecek.
  • Adli kontrol tedbirlerine üst süre sınırı getirilecek ve belirli aralıklarla incelenecek.
  • “Konutu terk etmeme” adli kontrol tedbirinde geçen sürenin, sonuç cezanın infazından mahsubu sağlanacak.
  • Eşe karşı işlenen suçlarda ağırlaştırıcı sebep boşanmış eşi de kapsayacak.
  • Tek taraflı ısrarlı takip fiilleri suç olarak tanımlanacak.
  • İdari yargıda gerekçeli karar otuz gün içinde yazılacak.
  • İdareye yapılan başvurularda idarenin cevap verme süresi 60 günden 30 güne indirilecek.
  • Vergi suçları için etkin pişmanlık ve zincirleme suç hükümleri uygulanacak.
  • İletişimin tespiti ve dinlenmesi yoluyla elde edilen kayıtlar beraat kararı verilmesi halinde yok edilecek.
  • Görev ve yetki uyuşmazlıklarına ilişkin sorunların makul sürede çözümüne ilişkin tedbirler alınacak.
  • Çocuklar hakkındaki davalar ile istinaf ve temyiz incelemeleri öncelikli olarak görülecek.
  • Hâkim ve savcıların terfi sistemleri objektif performans kriterleri doğrultusunda yeniden belirlencek.
  • Hâkim ve savcı adayları ile avukat stajyerlerine Anayasa Mahkemesi’nde staj imkânı sağlanacak.
  • Kişi özgürlüğü ve güvenliğine ilişkin mevzuat gözden geçirilecek.
  • Müdafiyle görüşme hakkını kısıtlayan hükümler gözden geçirilecek.
  • Adliyelerde ifade alma işlemlerinin 7 gün 24 saat yapılabilmesi sağlanacak.
  • Hâkim, savcı ve kamu görevlileri için sosyal medya etik ilkeleri düzenlenecek.
  • Danıştay nezdinde UYAP üzerinden dava açılabilecek.
  • UYAP sisteminde Bilirkişi Görevlendirme Rehberi hazırlanacak.
  • Ceza infaz kurumlarında bulunan hükümlü ve tutuklulara kendi dini bayramlarında ilave imkânlar sağlanacak.
  • Sulh ceza hâkimliklerinin, idari yaptırım kararlarına karşı yapılan başvurularda ihtisaslaşmaları sağlanacak.

 

6 AY İÇİNDE GERÇEKLEŞTİRİLMESİ ÖNGÖRÜLEN BAZI FAALİYETLER

  • Hâkim ve savcılar için coğrafi teminat sağlanacak.
  • Yargıtay ve Danıştay üyeliğine seçilebilmek için 45 yaş şartı getirilecek.
  • Yargı mensuplarına sürekli ve zorunlu eğitim getirilecek.
  • Adalet Bakanı’nın, hâkimleri başka bir yargı çevresinde geçici olarak yetkilendirebilmesine ilişkin hüküm kaldırılacak.
  • Uzun yargılama ve gerekçesizlik nedenler hâkimlerin terfi ve disiplin incelemelerinde dikkate alınacak.
  • Hukuk fakültelerine giriş başarı sıralaması yükseltilecek.
  • Şiddet mağduru kadınlara avukat tayin edilecek.
  • Çocuk mahkemelerindeki duruşma salonlarının çocuk dostu olacak şekilde tasarlanması, duruşmalara cübbesiz katılım sağlanacak.
  • Spor tahkim kurullarının yapısı güncellenecek.
  • İnsan ticaretine ilişkin suçlar gözden geçirilecek.
  • İstinaf ceza dairelerine, kararların gerekçesiz olması ve savunma hakkının kısıtlanması hallerinde bozma yetkisi tanınacak.
  • Bozma kararı verilen dosyaların, öncelikle ve ivedilikle görülmesi sağlanacak.
  • İdari davaya katılanların tek başına kanun yoluna başvurabilmesi sağlanacak.
  • Avukatların tasdik ettikleri belgelerin, adli ve idari merciler tarafından işlemlere esas alınması sağlanacak.
  • Müdafinin dosya inceleme yetkisine yönelik kısıtlama kararlarına üst süre sınırı getirilecek.
  • Hükmün açıklanmasının geri bırakılması ve müsadere kurumu gözden geçirilecek.
  • Çocuk teslimi ve çocukla kişisel ilişki kurulmasına ilişkin hükümler gözden geçirilecek.
  • Ceza İnfaz Kurumları ve Tutukevleri İzleme Kurulları’nın yapısı güncellenecek.
  • Borçluya haczedilen malını satma imkânı getirilecek.
  • İcra takip sürecinde taraflara yansıyan maliyetler azaltılacak.
  • Tapu siciline konulan kamusal kısıtlamaların elektronik ortamda erişime sunulması sağlanacak.
  • Hâkim ve savcı yardımcılığı müessesesinin ihdası sağlanacak.
  • Çalışanlara kendi dini bayramlarında izinli sayılma imkânı sağlanacak.
  • Hükümlü ve tutukluların açık görüş sürelerinin uzatılması sağlanacak.
  • Engelli öğrencilerin kamu yurtlarında ücretsiz barındırılması sağlanacak.
  • Hâkim ve savcıların teftiş sisteminin etkinliği attırılacak.
  • Mevzuat Hazırlama Usul ve Esasları Hakkındaki Yönetmelik yeniden düzenlenecek.
  • İnsan hakları dersin, hukuk fakültelerinde zorunlu hale getirilecek.
  • Hâkim ve savcı adaylarına “Staj Eğitim Merkezi” belirlenecek.
  • Kamu hizmetlerinin sunumunda uyulacak usul ve esaslara ilişkin mevzuat düzenlemesi yapılacak.
  • Türk Yargı Etiği Bildirgesi’nin bilinirliği sağlanacak.
  • Uyuşturucu suçlarında beş yıl süreli “bağımlılık takip modeli” getirilecek.
  • Ceza infaz kurumlarında anne-çocuk ünitesi oluşturulacak.
  • Adliyelerde “Halkla İlişkiler Büroları” oluşturulacak.
  • Şeffaflığın artırılması ve yolsuzlukla mücadeleye ilişkin Strateji Belgesi güncellenecek.
  • “E-duruşma” uygulaması yaygınlaştırılacak.
  • Finans, sendika, imar ve kamulaştırma gibi alanlar ile vergi ve bilişim suçları bakımından ihtisas mahkemeleri kurulması sağlanacak.
  • Ticari hayatın yoğun olduğu il ve ilçelerde ticaret mahkemeleri ile fikri ve sınai haklar mahkemeleri kurulacak.
  • Hâkimlerin tayinlerine esas bölge sistemi yeniden düzenlenecek.
  • Yargıda belirli ünvanlı görevler için asgari kıdem şartı getirilecek.
  • Noterlik işlemlerinde dijital dönüşüm olacak.
  • Birleşmiş Milletler Gençlik Merkezi kurulacak.
  • Yabancılara yönelik hazırlanan şüpheli, sanık ve mağdur hakları formları yaygın dillere tercüme edilecek.

 

1 YIL İÇİNDE GERÇEKLEŞTİRİLMESİ ÖNGÖRÜLEN BAZI FAALİYETLER

  • İşkence iddiasına dair disiplin suçlarında zamanaşımı kaldırılacak.
  • Uzun yargılamadan kaynaklı zararlar yönünden İnsan Hakları Tazminat Komisyonu nezdinde doğrudan başvuru imkânı getirilecek.
  • Bireysel başvuru sisteminin etkinliği arttırılacak.
  • Siyasi partiler ve seçim mevzuatı gözden geçirilecek.
  • Lekelenmeme hakkının kapsamı genişletilecek.
  • Mahkeme temelli aile arabuluculuğu müessesesi oluşturulacak.
  • Adli kontrol tedbirleri yönünden tazminat imkânı sağlanacak.
  • Denetimli serbestlikle cezanın infazında nispi uygulama getirilecek.
  • Özel infaz usullerinin kapsamı genişletilecek.
  • Engellilik, hastalık veya kocama hallerinde cezanın denetimli serbestlik altında infazının kapsamı genişletilecek.
  • Gayrimenkul satış sözleşmeleri noterliklerde yapılabilecek.
  • İstinaf ve temyiz süreleri kararın tebliğinden sonra başlayacak.
  • Özel hukuk tüzel kişileri bilirkişilik yapabilecek.
  • Gençlere yönelik evlilik yardımının kapsamı genişletilecek.
  • Noterlerin çalışma gün ve saatleri yeniden belirlenecek.
  • Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu’nun yapısı gözden geçirilecek ve BM akreditasyonu alması sağlanacak.
  • “Ceza İnfaz Kurumları İnsan Hakları İzleme Komisyonu” kurulacak.
  • “Denetimli Serbestlik Hizmetleri Danışma Kurulu” yeniden yapılandırılacak.
  • Türkiye Adalet Akademisi yeniden yapılandırılacak.
  • Seri ve basit yargılama usullerinin kapsamı genişletilecek.
  • Kamu İhale Mevzuatı gözden geçirilecek.
  • Kanun yollarına başvuru sürelerinin yeknesak hale getirilecek.
  • Kısa süreli hapis cezasına seçenek yaptırımların kapsamı genişletilecek.
  • Kabahatler Kanunu’nda öngörülen başvuru ve itiraz yollarının etkinliği arttırılacak.
  • Basın, yayın ve internet yoluyla işlenen suçlarda muhakeme şartı olan süreler gözden geçirilecek.
  • İfade hürriyetine ilişkin mevzuat gözden geçirilecek.
  • Din hürriyetine ilişkin mevzuat gözden geçirilecek.
  • Ayrımcılık ve nefret suçuna ilişkin Türk Ceza Kanunu’nda yeni bir düzenleme yapılacak.
  • Kişisel Verilerin Korunması Kanunu’nun, Avrupa Birliği standartları ile uyumlu hale getirilecek.
  • Acele kamulaştırmaya ilişkin hükümleri de içerecek şekilde Kamulaştırma Kanunu gözden geçirilecek.
  • Kamulaştırmasız el atma gibi müdahalelere karşı valilikler nezdinde idari bir başvuru yolu getirilecek.
  • Kamu idarelerinin taraf olduğu aynı nitelikteki uyuşmazlıklarda “pilot dava” usulü getirilecek.
  • Gayrimüslim cemaat vakıflarına ilişkin Vakıflar Yönetmeliği’nde düzenleme yapılacak.
  • Elektronik tebligat uygulaması yaygınlaştırılacak.
  • Havalimanlarında 7 gün 24 saat adliye uygulaması yaygınlaştırılacak.
  • İcra dairelerinde kâğıtsız ofis ortamına geçilecek.
  • Aile ve çocuk mahkemelerinin müstakil bir kampüs içinde bulunacağı yeni bir adliye mimarisi modeli yapılacak. 
  • İnsan Hakları Araştırma Bursu sağlanacak.

 

2 YIL İÇİNDE GERÇEKLEŞTİRİLMESİ ÖNGÖRÜLEN BAZI FAALİYETLER

  • Ticari sırra ilişkin düzenleme hayata geçirilecek.
  • Yatırım ombudsmanlığı getirilecek.
  • Toplanma hürriyetine ilişkin mevzuat gözden geçirilecek.
  • Yargı, icra ve noter harç ve masrafları sadeleştirilecek.
  •  “Mahkeme uzmanı” istihdamına yönelik çalışmalar yapılacak.
  • Bazı ağır suçlar hariç olmak üzere 15 yaşından küçük çocukların ilk defa işledikleri fiillerin soruşturmaya konu edilmemesi sağlanacak.
  • Hukuk fakültelerinde öğrenim süresi beş yıla çıkartılacak.
  • İmar Kanunu’nun 18’inci maddesi uygulamasından kaynaklı mağduriyetler giderilecek.

 

SÜREKLİ NİTELİKTEKİ BAZI FAALİYETLER

  • Hukuk fakültesi mezunlarının adli kollukta istihdamı sağlanacak.
  • Mevzuat ya da uygulamadan kaynaklı aksaklıkların Ceza Hukuku Bilim Komisyonu görüşleri dikkate alınarak sürekli izlenmesi sağlanacak.
  • Ceza infaz kurumlarında kampüs kütüphaneleri kurulacak.
  • Sivil toplum kuruluşlarıyla periyodik görüşmeler yapılması sağlanacak.
  • Tutuklama ve adli kontrol tedbirlerine ilişkin olarak sulh ceza hâkimleri ve savcılara düzenli olarak eğitim verilecek.
  • Kamu görevlileri hakkında rücu ve disiplin işlemlerinin etkili yürütülmesi sağlanacak.
  • Çevrimiçi çocuk istismarı fiilleri ile etkili mücadele edilmesi sağlanacak.
  • Mülki idare amirleri ve kamu yöneticilerine insan hakları eğitimi verilecek.
  • Kamuda kadın istihdamı arttırılacak.
  • İlköğretim, ortaöğretim ve yükseköğretimde insan hakları dersleri yaygınlaştırılacak.
  • Abonelik sözleşmelerine ilişkin güvence bedeli hakkında yeni düzenleme getirilecek.

 

Prof. Dr. Dr. h. c. Yener Ünver